Χαίρετε!! Εδώ και κάποια χρόνια και ύστερα από πολύ μεγάλο διάστημα βαθιάς, ζωντανής και άκρως περιπετειώδους εσωτερικής αναζήτησης, έχω βρει την ψυχική μου υγεία και την πνευματική μου πορεία σε μία πνευματικότητα, που δεν έχει θρησκευτικά χαρακτηριστικά, δεν έχει αναφορά σε μία Ορθόδοξη Εκκλησία, στον κλήρο και τον λαό της, στα Μυστήριά της και στις τελετουργίες της, στους κανόνες και τα ιερά βιβλία της, αλλά σε μια πνευματικότητα σύνθετη με μεταφυσικά, φιλοσοφικά, εσωτεριστικά και ψυχολογικά χαρακτηριστικά που έχει τη δυνατότητα, το εύρος και την ευελιξία να αγκαλιάσει όλους τους τομείς της ανθρώπινης ύπαρξης και να δώσει ρηξικέλευθες, ριζοσπαστικές και πνευματικές απαντήσεις στα σύγχρονα αλλά και στα αρχαιότατα προβλήματα της ανθρωπότητας. Υπό αυτή την εικόνα και το υπαρξιακό πλαίσιο ως θεολόγος ες αεί άνεργος βλέπω με συγκεκριμένο πρίσμα πια το μάθημα των θρησκευτικών.
Διαβάζοντας και ακούγοντας τα τελευταία νέα και τις εξελίξεις σχετικά με το μάθημα των θρησκευτικών θα ήθελα να κάνω δύο καίρια σχόλια:
- Ως προς την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ αισθάνομαι βαθιά ότι οι άνθρωποι αυτοί και η κυρία Αναγνωστοπούλου που μόλις μια μέρα αφότου έγινε αναπληρώτρια υπουργός Παιδείας, βγήκε και δήλωσε ότι θα κάνει την απαλλαγή από το μάθημα πολύ πιο εύκολη υπόθεση απ ο,τι σήμερα, περισσότερο πρόκειται περί μιας κίνησης το λιγότερο επιπόλαιης και στοχευμένης προκειμένου να δώσει μια δυνατή αριστερή ένεση στους ΣΥΡΙζαίους που το ξέρουμε όλοι μας πόσο πληγωμένοι είναι μέσα τους που η πρώτη φορά Αριστερά δεν τους βγήκε στην ουσία σε τίποτα. 7 μήνες διαπραγματεύονταν με τα Ευρωπαϊκά λόμπυ όλη η κυβέρνηση (θυμόμαστε χαρακτηριστικές δηλώσεις υπουργών που παραδέχονταν ότι επί 5 μήνες η συντριπτική πλειοψηφία του υπουργικού συμβουλίου ασχολιόταν με τη διαπραγμάτευση, οπότε κυβερνητικό έργο επί της ουσίας μηδέν) με τα γνωστά αποτελέσματα για τον ελληνικό λαό και όλους εμάς που δοκιμαζόμαστε πολύ σκληρά και χτυπιόμαστε ανελέητα ακόμα και από αριστερούς πια (για τέτοια παράνοια μιλάμε στην εποχή της ναζιστικής λιτότητας). Μέσα σ'αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο για την κυβέρνηση του Τσίπρα, δεν υπάρχει αμφιβολία κατά τη γνώμη μου ότι όλοι οι παράγοντες της κυβέρνησης το αισθάνονται βαθιά ότι δεν έχουν κάνει τίποτα ουσιαστικό από τις 25 Γενάρη, και προσπαθούν τώρα με ευκολάκια (το μάθημα των θρησκευτικών είναι πανεύκολος στόχος για να πλήξει η κυβέρνηση αφού αυτομάτως έχει τη στήριξη της συντριπτικής εκκοσμικευμένης κοινωνίας) και τακτικίστικα πυροτεχνήματα προκειμένου να μας θυμίσει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ακόμα ιδεολογικές αξίες και αριστερά προτάγματα.
- Από την άλλη πλευρά όμως αισθάνομαι ως θεολόγος που βλέπω εντελώς αποστασιοποιημένα τα πράγματα με το μάθημα και τη διδασκαλία του, ότι ένας πολύ μεγάλος ιστορικός κύκλος με τη διδασκαλία του μαθήματος των θρησκευτικών έχει λήξει πια. Και όχι μόνο σήμερα. Τι να θυμηθώ που λέει και ο τραγουδιστής Απόστολος Ρίζος; Πόσοι δεκάδες άνθρωποι έχουν έρθει μόνο σε μένα και μου έχουν πει ότι ο θεολόγος τους στο σχολείο ήταν μια τραγική προσωπικότητα, ο καρπαζοεισπράκτορας, ο φλώρος ή η υπερσυντηρητική
γυναικούλα που με τη συμπεριφορά και τα λεγόμενά του/της περισσότερο κακό έκανε στις συνειδήσεις των εφηβικών ψυχών παρά τις έφερνε πιο κοντά στο Θεό; Ο,τι και να πούμε είναι λίγο περί του θέματος. Ασφαλώς και υπάρχουν και οι θεολόγοι εκείνοι που μπορεί να έκαναν και θαύματα μέσα στις νεανικές υπάρξεις και να έδωσαν έναν καινούργιο προσανατολισμό στη ζωή, από εκεί που διαφαινόταν ένα πολύ σκοτεινό μέλλον για τη ζωή ενός μπερδεμένου νέου. Ωστόσο αυτές οι φωτεινές εξαιρέσεις δεν επαρκούν καθόλου πια για να συνεχίζουμε να συντηρούμε έναν θεσμό που ούτε η κοινωνία σέβεται, ούτε εμείς οι ίδιοι όμως. Να ενημερώσω μόνο τον κόσμο ότι η θεολογική σχολή είναι εντελώς υποβαθμισμένη σε επίπεδο παρακολούθησης και άρα σε επίπεδο ποιότητας και παροχής επιστημονικού επιπέδου γνώσης, γιατί το επίπεδο των φοιτητών είναι εξαιρετικά χαμηλό κατά τη γνώμη μου. Ενα 75% των φοιτητών έχει περάσει εντελώς τυχαία στη σχολή και απλά θέλουν "να ξεμπερδεύουν" όπως λένε οι ίδιοι με τη σχολή, να πάρουν ένα χαρτί για να δώσουν κατατακτήριες ή ο,τιδήποτε στόχο έχει ο καθένας. Το υπόλοιπο 25% είναι οι περισσότεροι γραφικά άτομα με μυριάδες συμπλέγματα και σεξουαλικά απωθημένα που για να μην ζήσουν τον ανθρώπινο έρωτα τον οποίο τρέμουν, το γυρίζουν στον θείο έρωτα νομίζοντας ότι υποκαθιστώντας τόσο απλοικά το ένα με το άλλο έχουν ξεμπερδέψει με τα καρδιοχτύπια, τις ματαιώσεις και το θάρρος της υπάρξεως που απαιτεί ο ανθρώπινος έρωτας και η διεκδίκηση του ανθρώπου που μας αρέσει.
Το μάθημα των Θρησκευτικών για πολλούς και διάφορους λόγους είναι τελειωμένο όπως διδάσκεται, όσο και αν οι αξιοσέβαστοι καθηγητές μου και οι αντίστοιχοι του ΑΠΘ προσπαθούν αξιέπαινα να το κάνουν όλο και πιο σύγχρονο και συμπαθητικό. Στην ουσία πάντα θα αποτυγχάνουν γιατί οι ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου έχουν υπερβεί κατά πολύ την κλασική θρησκευτικότητα που διαπότιζε τον μέσο Έλληνα των 20 αιώνων που πέρασαν από τη Σταύρωση και την Ανάσταση του Θεανθρώπου. Η σύγχρονη εποχή και οι εξελίξεις σε όλους τους τομείς προστάζουν μια εντελώς νέα, ριζοσπαστική θεώρηση του πνευματικού κόσμου του ανθρώπου και αυτό αποδεικνύεται και από το εξής: Όλο και περισσότεροι άνθρωποι πάσης ηλικίας και όχι μόνο αφελείς 20άρηδες, ψάχνονται με τα θέματα της Νέας Εποχής, με τον διαλογισμό, την ενέργεια, τα τσάκρα, τα διάφορα βιβλία
Κατά τη γνώμη μου ως άθρησκου θεολόγου, υποψήφιου θρησκειολόγου με τον κοσμήτορα της θεολογικής σχολής Μάριο Μπέγζο και συνειδητά προσκείμενου στον New Age τρόπο σκέψης, πιστεύω ότι το μάθημα των θρησκευτικών σαφώς και πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά και να μετατραπεί σε θρησκειολογικό μάθημα με διάφορες κατευθύνσεις όπως: Ηθική Φιλοσοφία. Να θίγει διάφορα ζητήματα Βιοηθικής στα οποία να παρατίθενται απαντήσεις από όλες τις θρησκείες και τις εσωτερικές παραδόσεις των λαών, ώστε ο μαθητής να οξύνει με περισσότερο ενδιαφέρον και εσωτερική εγρήγορση την κριτική του σκέψη. Αυτό σίγουρα θα συμβεί γιατί όταν θα γίνει μάθημα στην τάξη με θέμα πχ "το ζήτημα της έκτρωσης στις θρησκείες και τις εσωτερικές παραδόσεις" και γίνει ένας ζωντανός διάλογος παραθέτοντας κείμενα και απόψεις από όλες τις πλευρές και από όλο τον κόσμο, ο μαθητής θα ενδιαφερθεί όχι μόνο να αναζητήσει τη σωστή απάντηση, αλλά να κάνει και εργασία περί του θέματος, ψάχνοντας ταυτόχρονα ο ίδιος
την απάντηση για τη δική του ορθή σεξουαλική στάση ζωής. Σε μία εποχή όπου το μόνο θετικό που συμβαίνει στο σχολείο είναι η κουλτούρα της εργασίας που κερδίζει έδαφος από το δημοτικό τώρα πια, είναι ως εκ των ων ουκ άνευ ο σύγχρονος θεολόγος να εμπνέει τον μαθητή να ψάξει μόνος του το πνευματικό στοιχείο στον άνθρωπο. Και για να το ψάξει χρειάζεται πολλή ελευθερία και να πρωταγωνιστεί ο διαθρησκειακός διάλογος γιατί έτσι αποδεικνύεις στην πράξη το ελευθεριακό σου πνεύμα. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Το να διατεινόμαστε ότι "είμαστε ανοιχτοί στον διάλογο μεταξύ των διαφορετικών ιδεών και θρησκευτικών πεποιθήσεων" και ότι διδάσκουμε την "ελευθερία του προσώπου" μόνο στα λόγια, φαίνεται περισσότερο σαν εμπαιγμός και λιγότερο ως φιλοσοφική αλήθεια στα μάτια των παιδιών, που έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα...
Πρέπει να εισαχθούν μαθήματα "ψυχολογίας της θρησκείας", όπου το περιεχόμενο αυτής της επιστήμης είναι τεράστιο και εξαιρετικά ενδιαφέρον, όπως πχ το ζήτημα του θανάτου και η πρόταση για την υπέρβασή του από την ψυχανάλυση μέχρι τη θρησκεία, συμπεριλαμβάνοντας ξανά όλες τις θρησκείες. Να εισαχθεί μάθημα "κοινωνιολογία της θρησκείας" στο οποίο να μελετάται εντελώς αντικειμενικά και χωρίς καμία συναισθηματική εμπλοκή η πορεία της θρησκείας μέσα στους αιώνες και τι προβλέπουν οι κοινωνιολόγοι για τη θρησκεία του 21ου αιώνα. Να εισαχθεί μάθημα "φιλοσοφίας της θρησκείας" με καίριο ζήτημα τον διάλογο θρησκείας-επιστήμης όπως δρομολογήθηκε τα τελευταία 300 χρόνια και τα ζητήματα αθεϊσμού-δεϊσμου-αγνωστικισμού-θεϊσμού σε πλήρη και ειλικρινή διάλογο όπως τον διδαχτήκαμε στη θεολογική σχολή από τα επαρκή και εξαιρετικά βιβλία των αντίστοιχων καθηγητών μας. Αυτό είναι ένα τεράστιο ζήτημα που απασχολεί κάθε νέο σχεδόν της σύγχρονης κοινωνίας και που αν μη τι άλλο εμείς οι θεολόγοι πρώτοι έπρεπε να το θίγουμε στις τάξεις με συστηματικό, επιστημονικό και φιλοσοφικά επαρκή τρόπο. Περιττό να σας πω ότι καθημερινά βρίσκω μπροστά μου τα ζητήματα αυτά στην κοινωνία, δηλαδή του αθεϊσμού-αγνωστικισμού-θεϊσμού, όπου υπάρχει πολύ μεγάλη άγνοια περί των εννοιών αυτών και αυτό αν δεν είναι ευθύνη του θεολόγου να διασαφηνίσει στο σχολείο αυτούς τους όρους της πνευματικής σκέψης, ποιανού μπορεί να είναι;
Και φυσικά να εισαχθεί ολοκληρωμένο και όχι έτσι όπως γίνεται μάθημα Συγκριτικής Θρησκειολογίας ή Ιστορίας των Θρησκευμάτων όπως το ξέρουν οι περισσότεροι, το οποίο να εκτείνεται σε μία τουλάχιστον σχολική χρονιά και να έχει να κάνει με μια συστηματική και ολοκληρωμένη παρουσίαση των μεγάλων Θρησκειών του κόσμου και της ιστορίας τους, ήτοι Χριστιανισμός, Βουδισμός, Ινδουισμός, Ταοισμός, Ισλάμ με έμφαση όμως όχι στις ημερομηνίες και τα γεγονότα, αλλά στην πνευματική πεμπτουσία της κάθε θρησκευτικής παράδοσης καθώς και της παρουσίασης των ομοιοτήτων και των διαφορών στην πνευματική σκέψη της κάθε παράδοσης. Δεν το θεωρώ καθόλου τυχαίο ότι οι περισσότεροι νεοέλληνες λίγα χρόνια μετά το σχολείο, τους έχει μείνει η εντύπωση ότι σε όλη τη σχολική διαδρομή διδαχτήκαμε μόνο Χριστιανισμό, παρόλο που υπάρχει η διδασκαλία των άλλων θρησκευμάτων στη Β'Λυκείου. Αυτό προφανώς συμβαίνει γιατί ο κολλημένος θεολόγος που φοβάται μην παραστρατήσει υποτίθεται ο μαθητής του προς ξενόφερτα θρησκευτικά συστήματα, την περνάει ξόφαλτσα τη σχετική ύλη ώστε στο μυαλό του μαθητή να μη μείνει τίποτα από έναν σύγχρονο και ουσιαστικό διαθρησκειακό διάλογο.
Το πιο προχωρημένο όμως φίλοι μου: Θα πρέπει στον 21ο αιώνα που ζούμε να δημιουργηθεί ενότητα στα πλαίσια του μαθήματος των θρησκευτικών με τίτλο "Η Πνευματικότητα στη ζωή μας" και να έχει ως αντικείμενο το πώς αποδεικνύεται η υπερβατική διάσταση του ανθρώπου μέσα από τις σχέσεις μας με τους άλλους. Με πολλά παραδείγματα που έχω κατά νου μπορούμε να προβληματίσουμε πολύ βαθιά το παιδί και τον έφηβο, ώστε χωρίς να του κάνουμε προσυλητισμό είτε το στείρο κύρηγμα που είναι τραγικό να γίνεται ακόμα και σήμερα, να τον κάνουμε να σκεφτεί και να προβληματιστεί μόνος του ως προς την βαθύτερη ουσία της υπάρξεώς του, το νόημα της ζωής και την πεμπτουσία των ανθρωπίνων σχέσεων.
Κάπως έτσι πιστεύω ότι πρέπει να διαμορφωθεί το σύγχρονο μάθημα των Θρησκευτικών, του οποίου ο τίτλος σαφέστατα και πρέπει να αλλάξει και να γίνει "Η Πνευματικότητα και ο Σύγχρονος Άνθρωπος". Με αυτό τον γενικό τίτλο τα βάζεις όλα μέσα: Και όλες τις πνευματικότητες απανταχού του πλανήτη, και όλες τις θρησκείες τις οποίες έχει αναφαίρετο δικαίωμα ο νέος να μάθει και όχι με έναν φαιδρό και δήθεν τρόπο όπως γίνεται μέχρι σήμερα, ποικίλα και πολύπλευρα νοητικά ερεθίσματα ώστε το παιδί να αρχίσει να σκέφτεται με έναν πιο αφαιρετικό, ολιστικό και μεταφυσικό τρόπο που είναι το ζητούμενο για κάθε άνθρωπο αν θέλει να γίνει πραγματικά ευτυχισμένος, και έτσι θα έχουμε ξεφύγει πλέον από τον φαύλο κύκλο και το πλήρες αδιέξοδο που μας έχει οδηγήσει αυτός ο υποτιθέμενος αλλά κατά βάση υποκριτικός διάλογος των εταίρων για την ποιότητα και το ύφος του σύγχρονου μαθήματος των θρησκευτικών.
Και μεταξύ μας τώρα συνάδελφοι και αδελφοί εν Χριστώ: Ένα παιδί συνειδητών χριστιανών που ζουν την εκκλησιαστική ζωή δεν περιμένουν φυσικά το μάθημα των θρησκευτικών για να μάθει το παιδί τους για τη ζωή και το έργο του σωτήρα ημών Ιησού Χριστού, αλλά ξέρουμε όλοι μας τι γίνεται: Τον στέλνει από παιδάκι στο κατηχητικό, μπορεί και σε ιδιωτικά χριστιανοκεντρικά σχολεία (Ελληνική Παιδεία κλπ) ώστε να λάβει εξ ολοκλήρου τη χριστιανική παιδεία που θέλει ο γονέας του. Που σημαίνει ότι ούτε καν οι λίγοι αυτοσυνείδητοι χριστιανοί που απέμειναν δεν εμπιστεύονται την κρατική παροχή θρησκευτικής παιδείας. Αρα φίλοι μου το μάθημα των θρησκευτικών τι είναι τελικά; Μήπως είναι ένα περιουσιακό στοιχείο της Εκκλησίας και ένα προσωπικό στοίχημα της σημερινής Ορθοδοξίας προκειμένου να μη χάσει και στα χαρτιά την επαφή με την ελληνική κοινωνία; Μα την επαφή με την ελληνική κοινωνία η Εκκλησία την έχει χάσει προ πολλού και το γνωρίζουμε όλοι μας αυτό. Εμείς οι θεολόγοι το διδασκόμαστε και διαβάζουμε γι αυτό το γεγονός στην "Ευρωπαϊκή Φιλοσοφία της Θρησκείας" του Μάριου Μπέγζου, μάθημα κορμού της θεολογικής σχολής:
"Η ποσοτική και η ποιοτική σύνθεση του εκκλησιάσματος μιας αστικής ενορίας αποτελεί τον πρώτο και πιο αδιάψευστο μάρτυρα (για το φαινόμενο της εκκοσμίκευσης στην ελληνική κοινωνία). Συγκρίνοντας ποσοτικά, αριθμητικά και στατιστικά το συνηθισμένο, τακτικό, κυριακάτικο εκκλησίασμα κάποιας αστικής ενορίας με τον εντόπιο πληθυσμό, διαπιστώνεται δυσαναλογία 1:10 περίπου, δηλαδή μόνο ένας στους δέκα εκκλησιάζεται τακτικά, μετέχοντας ενεργά και συνειδητά στο εκκλησιαστικό σώμα...Εάν αναλύσει κάποιος τη σύνθεση του εκκλησιάσματος κατά φύλο, ηλικία, επάγγελμα κλπ, τότε καταλήγει σε ακόμα θλιβερότερες διαπιστώσεις, παρατηρώντας ότι αποτελείται από εκπροσώπους των δύο ακραίων ηλικιών (ανήλικοι και υπερήλικες) με κραυγαλέα απουσία των ενηλίκων, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στην καθημερινή ζωή, αλλά απέχουν από κάθε ενεργό συμμετοχή στην εκκλησιαστική σύναξη. Συναθροίζοντας τα ποσοτικά με τα ποιοτικά δεδομένα καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει έντονο πρόβλημα εκκοσμίκευσης στη νεωτερικότητα. Η εκκοσμίκευση είναι σήμερα πια η κοινή μοίρα κάθε εκσυγχρονιζόμενης κοινωνίας σε όλα τα πλάτη και μήκη της υφηλίου. Επιπλέον, η εκκοσμίκευση δεν περιορίζεται στο χριστιανισμό ή σε κάποια ομολογιακή εκδοχή του, αλλά αποτελεί φαινόμενο παγχριστιανικό και πανθρησκειακό, αφού δεν υπάρχει θρησκευτική παράδοση σε όλη την υφήλιο που να μην πλήττεται από την εκκοσμίκευση."
Κλείνοντας θα εκφράσω την προσωπική μου άποψη για το τι πρέπει να γίνει με τούτο το χιλιοταλαιπωρημένο μάθημα. Η λύση είναι μια και μοναδική: Να γίνει εξ ολοκλήρου θρησκειολογικό μάθημα αλλά υποχρεωτικό. Έτσι αφ'ενός μεν λύνεται άπαξ αυτό το κουραστικό και ψυχοφθόρο για όλους ζήτημα της απαλλαγής από το μάθημα των θρησκευτικών και αφετέρου ξαναμπαίνει δυναμικά στα ελληνικά σχολεία και στη δημόσια εκπαίδευση το ζήτημα της πνευματικότητας. Σε μία εσχατολογική κοινωνία όπου βρισκόμαστε στην κόψη του ξυραφιού, λίγο πριν καταρρεύσει το Μάτριξ ψευδαισθήσεων στο οποίο ζούσαμε δεκαετίες τώρα μέσα από τη δήθεν κοινοβουλευτική δημοκρατία, τον ευδαιμονισμό, τον υλισμό, τον μικροαστισμό και την υπερκατανάλωση, οφείλει η επιστήμη της Εκπαίδευσης και η εκπαιδευτική κοινότητα να ξαναβάλει με άλλους όρους και υπό τις νέες παγκόσμιες συνθήκες την πνευματική υπόσταση του ανθρώπου. Αυτή είναι η πιο ρεαλιστική και δίκαιη λύση για όλους.
Κλείνοντας θα εκφράσω την προσωπική μου άποψη για το τι πρέπει να γίνει με τούτο το χιλιοταλαιπωρημένο μάθημα. Η λύση είναι μια και μοναδική: Να γίνει εξ ολοκλήρου θρησκειολογικό μάθημα αλλά υποχρεωτικό. Έτσι αφ'ενός μεν λύνεται άπαξ αυτό το κουραστικό και ψυχοφθόρο για όλους ζήτημα της απαλλαγής από το μάθημα των θρησκευτικών και αφετέρου ξαναμπαίνει δυναμικά στα ελληνικά σχολεία και στη δημόσια εκπαίδευση το ζήτημα της πνευματικότητας. Σε μία εσχατολογική κοινωνία όπου βρισκόμαστε στην κόψη του ξυραφιού, λίγο πριν καταρρεύσει το Μάτριξ ψευδαισθήσεων στο οποίο ζούσαμε δεκαετίες τώρα μέσα από τη δήθεν κοινοβουλευτική δημοκρατία, τον ευδαιμονισμό, τον υλισμό, τον μικροαστισμό και την υπερκατανάλωση, οφείλει η επιστήμη της Εκπαίδευσης και η εκπαιδευτική κοινότητα να ξαναβάλει με άλλους όρους και υπό τις νέες παγκόσμιες συνθήκες την πνευματική υπόσταση του ανθρώπου. Αυτή είναι η πιο ρεαλιστική και δίκαιη λύση για όλους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου